Het Bloemencorso in Zundert komt er weer aan! Wie een corsowagen uit de beginjaren naast een wagen van nu zet, ziet nauwelijks dat het om dezelfde traditie gaat. Toch is de basis al negentig jaar hetzelfde: buurtschappen bouwen met bloemen een wagen die op de eerste zondag van september door de straten van trekt. Vooral de techniek achter die wagens is in die tijd behoorlijk veranderd.

Dit jaar bestaat het Bloemencorso Zundert 90 jaar. Die mijlpaal wordt op zondag 6 september gevierd met een feestelijke corso-editie. In die negen decennia groeide het evenement uit tot het grootste bloemencorso ter wereld. De eerste editie was echter een stuk eenvoudiger van opzet.

Fietsen en een boerenwagen
In 1936 begon het corso bescheiden, met versierde fietsen en een boerenwagen. De middelen waren beperkt. “Er werd gewerkt met hout uit de bossen en bloemen uit de eigen tuin”, vertelt voorzitter van het bloemencorso, John Vriends. De techniek achter het bevestigen van de bloemen was eenvoudig. In de jaren vijftig werden bloemen met kleine naaldjes op de wagens bevestigd. “Dat doen we nu nog steeds zo”, aldus de voorzitter.

Maar de ambities groeiden. De wagens werden groter, complexer en gedetailleerder. In de jaren zestig brachten de contacten met kunstacademie Sint Joost in Breda nieuwe ontwerpers en frisse ideeën over vormgeving met zich mee. Verschillende studenten van de academie maakten hun debuut als ontwerper van meer kunstzinnige wagens, net als juryleden met een vergelijkbare achtergrond.

Het corso ontwikkelde zich langzaam van een optocht met versierde wagens tot een evenement waarin ontwerp en techniek steeds belangrijker werden.

Wagens werden (te) groot
In de jaren zeventig kwam een duidelijke versnelling. "Toen zijn ze echt heel groot geworden", vertelt de voorzitter. De wagens werden zelfs zo groot dat er uiteindelijk grenzen moesten worden gesteld aan hun afmetingen, omdat ze anders niet meer door de straten pasten.

De techniek moest mee met die ontwikkeling naar grotere wagens. In de jaren tachtig kwam bijvoorbeeld het lassen steeds meer in beeld. Daarmee konden constructies worden gemaakt die met de oudere technieken moeilijk of niet mogelijk waren. De wagens werden daardoor niet alleen groter, maar ook constructief ingewikkelder.

De opkomst van theater en beweging
In 1992 gooide de wagen 'Torso Contrapposto' het roer om naar een type wagens met meer nadruk op grote en monumentale vormgeving. Halverwege het decennium deden vervolgens de theaterwagens hun intrede. Een wagen hoefde niet langer alleen mooi te zijn: figuratie, beweging en muziek werden steeds belangrijker onderdelen van het ontwerp.

"Vroeger was het vrij statisch en later veel theater", zegt de voorzitter. Daarmee werd techniek steeds meer onderdeel van het artistieke ontwerp. Niet alleen de vraag hoe een vorm eruitziet, maar ook hoe hij beweegt, hoe mensen erin kunnen figureren en hoe verschillende onderdelen samenwerken, werd onderdeel van het ontwerp.

Volgens de voorzitter hebben de ontwerpers daar een grote rol in gespeeld. "In elke wagen zit veel creativiteit van ontwerpers." Tegelijkertijd ontwikkelden de buurtschappen zelf steeds meer technische kennis.

Groeien door vernieuwing
De technische ontwikkeling van het corso verliep niet via één grote doorbraak, maar door talloze kleine verbeteringen die zich jaar na jaar opstapelden. Ook de jury speelde daarin een belangrijke rol. Die bestaat uit mensen uit verschillende kunstrichtingen, die met hun beoordelingen en rapporten de buurtschappen telkens nieuwe ideeën en aandachtspunten meegeven.

Dat maakt de technische ontwikkeling van het corso misschien wel zo bijzonder. De vernieuwing komt niet van buitenaf, maar ontstaat binnen de traditie zelf. De bloemen zijn nog altijd dezelfde basis. De mensen die ze verwerken zijn nog altijd vrijwilligers. En de wagens worden nog altijd door buurtschappen gebouwd. Maar wat je met bloemen, staal, techniek en menselijke inventiviteit kunt maken, is in negentig jaar enorm veranderd. 

En voorzitter John? Die kijkt met vertrouwen naar de toekomst. "Ik heb er alle vertrouwen in dat we ook de honderd jaar halen."

Het Bloemencorso Zundert is zondag 6 september live te zien op Brabant+.

Hier lees je alle verhalen over het Bloemencorso Zundert.