ABBA-parodie 'Dikke Pens' van de Kapotte Kachels komt niet meer terug op Spotify na een uitspraak van de rechter woensdag. Moeten andere carnavalsbands zich nu zorgen gaan maken na dit vonnis? 

De rechter was woensdag duidelijk: 'Dikke Pens' mag niet terug op Spotify. Maar de parodie op het nummer van de ABBA-hit 'Take a chance on me' mag door de Eindhovense band Kapotte Kachels wel gewoon gespeeld worden tijdens optredens.

'Dikke Pens' was in 2025 winnaar van Kies je Kraker. Elk jaar worden er tientallen  van dat soort carnavalsnummers gemaakt. Moeten bands en artiesten zich zorgen maken na de uitspraak van de rechter? "Dit wil heus niet zeggen dat je nooit meer een carnavalsnummer als parodie kunt maken", oordeelt Marieke Jacobs. Zij is advocaat Intellectueel Eigendomsrecht bij SOLV advocaten.  

"De rechtbank past een belangenafweging toe om ervoor te zorgen dat ABBA niet te erg in haar rechten wordt geschonden, en aan de andere kant de band niet als het gaat om vrijheid van meningsuiting", legt Jacobs uit. Daarom mag de Kapotte Kachels het nummer wel live blijven spelen, maar plaatsen op een commerciële streamingsdienst als Spotify mag niet omdat de opbrengsten alleen naar Kapotte Kachels zouden gaan.

Jacobs haalt uit het vonnis dat de rechter het nummer 'Dikke Pens' niet als een toelaatbare parodie ziet van het nummer 'Take a chance on me'. "De melodie is de hele tijd te horen, niet een kort stukje ervan. Een vereiste voor een parodie is dat het ‘het origineel oproept, maar daarvan duidelijke verschillen vertoont’", doelt Jacobs op de muziek van het nummer. "Hoe meer van het origineel wordt overgenomen, hoe minder de parodist zelf heeft bijgedragen." 

Collega-advocaat Bindu de Knock van Crosslink Legal is het met Jacobs eens. "De hoofdregel bij auteursrecht is dat je niets mag gebruiken van de ander, als je daar geen toestemming voor hebt. Er zijn uitzonderingen en een ervan is de parodie-regel. Je moet dan wel aan hoge eisen voldoen. 'Dikke Pens' heeft een totaal onafhankelijke tekst die niets meer te maken heeft met de oorspronkelijke tekst van ABBA en eigenlijk moet dat wel. Het origineel is een liefdesliedje, 'Dikke Pens' is dat uiteraard niet."

Als voorbeeld van een goede parodie-artiest wijst De Knock naar de Amerikaanse zanger Weird Al Yankovich. "Die maakt eigenlijk al 40 jaar lang parodieën. Wat hij doet: muzikale elementen van een nummer uitvergroten. En hij gebruikt de echte tekst om daar iets mee te doen."

De uitspraak is voor carnavalsmuziekminnend Brabant niet direct wereldschokkend. Volgens Jacobs gaat de uitspraak namelijk allen over specifiek dit nummer: "De band had ABBA ook expliciet in het nummer genoemd. Alles overwegende heeft de rechtbank geoordeeld dat dit net te ver gaat."

De Knock heeft opbeurende woorden voor carnavalsbands. "Bands die carnavalsmuziek maken: ga niet met de handen in het haar zitten, maar laat je goed informeren en wees kritisch op jezelf." Wil je achteraf gedoe voorkomen, "maak dan een andere keuze", zegt De Knock. "Schrijf zelf een nummer of zoek een band (van het originele lied, red.) waar je makkelijker vooraf toestemming krijgt om het nummer te gebruiken."