'Snel omkeren richting de grens', dat dacht de automobilist die woensdagavond werd achtervolgd door de politie. Tijdens een wilde klopjacht reed de bestuurder nog van Breda naar Tilburg, maar even later bedacht hij zich toch. Met piepende bandjes keerde de auto om naar België. Maar wat schiet je daar mee op?
"Heel weinig", antwoord politiewoordvoerder Rob Luijten. Hij is zelf betrokken geweest bij de ontwikkeling van het Benelux-politieverdrag. Daardoor is het al ongeveer drie jaar veel makkelijker voor de Belgische, Luxemburgse, en Nederlandse politie om een achtervolging door te zetten de grens over.
Sinds het nieuwe Benelux-politieverdrag gelden de landsgrenzen niet meer tijdens achtervolgingen zoals die op woensdagavond. Eerst moesten veel achtervolgingen bij de grens nog worden gestaakt, maar dat is verleden tijd.
Verder krijgen politiediensten in sommige gevallen rechtstreeks toegang tot elkaars databanken en kan men data uitwisselen zoals bijvoorbeeld bij gemengde patrouilles in de grensstreek.
Maar niet elke boef of schurk kent het verdrag uit zijn hoofd. "In de praktijk zijn er niet zo veel mensen die het verdrag kennen en dus rijden ze soms op intuïtie de grens over in de hoop dat dat hen redt."
"Vroeger mocht je alleen in crisissituaties of bij ernstige misdrijven de grens over rijden zonder toestemming aan de meldkamer van het buurland te vragen", legt de agent verder uit. "Zolang je die niet kreeg moest je in principe aan de grens wachten."
"Sinds de toetreding van het nieuwe verdrag in 2023 is er veranderd dat Belgische en Nederlandse collega's bij het minste of geringste de grens al over mogen. "Als iemand door rood is gereden of zonder licht rijdt, mag je de grens al over zonder toestemming de vragen."
De agenten laten het overigens wel weten aan de meldkamer. Het grote verschil is dat ze geen toestemming meer hoeven te vragen om de achtervolging door te zetten.
Er zitten wel haken en ogen aan de regeling: "Het feit waarvoor je een auto achtervolgt, moet in het andere land natuurlijk ook strafbaar zijn. Wij hebben bijvoorbeeld een ander beleid omtrent softdrugs", verklaart Luijten.
Toch levert dit in de praktijk zelden problemen op. "Het enige voorbeeld dat ik wel heb, is dat Belgische agenten na een achtervolging de grens over hun wapen trokken en vervolgens stomverbaasd waren dat ze dat netjes moesten administreren. Dat hoeven ze in België namelijk niet. In Nederland moet je het halen van je pistool uit je holster al vastleggen als geweldsregistratie.
Het verdrag heet niet voor niks het 'Benelux-politieverdrag' en geldt daarom dus ook niet voor onze Duitse buren. "We kunnen nog steeds grensoverschrijdend achtervolgen naar Duitsland maar er moet dus nog wel toestemming aan de meldkamer gevraagd worden. Alleen bij ernstige misdrijven geldt een uitzondering", legt Luijten uit.
Het verdrag is bijzonder volgens de politie-agent en zorgt daarom ook voor unieke situaties: "Een Nederlander mag een Belg aanhouden als hij in Nederland een overtreding pleegt", legt de agent vol enthousiasme uit. "En als iemand wordt aangehouden dan wordt diegene meegenomen door het land waar de persoon naartoe gevlucht is."
Dat gebeurde trouwens ook met de automobilist woensdagavond. De achtervolging eindigde met een crash in Borgerhout. De bestuurder van de Audi met Franse nummerplaten werd gearresteerd. In het voertuig lag een aanzienlijke hoeveelheid cocaïne en cash geld.
