De relatie van de Bossche GZ-psycholoog Najla Edriouch (37) met sociale media is ingewikkeld. Zelf is ze actief op Youtube, Instagram en linkedIn. Ze vindt het heerlijk om mensen inzicht te geven in mentale problemen. Aan de andere kant stoort ze zich aan de enorme lading filmpjes waarin psychologische onzin verkocht wordt.

In de talkshow VRIJDAG van Omroep Brabant legt ze uit dat deze foute informatie schade kan aanrichten. "Ik werk veel met jongeren die dan binnenkomen en zichzelf al gediagnostiseerd hebben met bijvoorbeeld ADHD. Ze herkennen zich in veel kenmerken die zij online zien. Problemen die ze ervaren, zijn ze dan gaan uitleggen en verklaren met dit zelf opgelegde label."

"Als ik na onderzoek concludeer dat deze zelfdiagnose niet klopt", gaat psycholoog Najla verder, "dan leidt dat tot een shock, ongeloof en teleurstelling." Het vertrouwen in haar als psycholoog krijgt ook een klap: "De jongere denkt: waarom zou deze diagnose wel kloppen, en die van mijzelf niet?"

Lastig is volgens Najla dat iedereen zich psycholoog mag noemen, het is geen beschermd beroep. "Dan is het lastig uit te vinden of die 'psycholoog' die een overtuigend verhaal op sociale media afsteekt, wel écht psycholoog is."

De Bossche heeft een voorbeeld: "Een paar jaar geleden is er onderzoek gedaan naar filmpjes over autisme", zegt ze. "Ze hebben de 133 meest bekeken video's geanalyseerd en slechts 27 procent daarvan had juiste informatie." Dat is een probleem: "Mensen gaan in hun eigen diagnose geloven, zéker als ze jong zijn, en zich ook naar die zelf opgelegde mentale staat gedragen. Als deze diagnose niet blijkt te kloppen, duurt het nog langer om deze persoon weer op de rit te krijgen."

Najla is nog niet klaar met alle nadelen van alle psychologische klets op sociale media. "Een andere vervelende bijkomstigheid is dat mensen met een echt probleem minder serieus worden genomen. Die krijgen dan als reactie: 'iedereen is wel eens depressief', of 'we hebben allemaal autistische trekjes.' "

Toch zijn er ook positieve kanten aan alle aandacht voor mentale problemen op sociale media, vindt de Bossche psycholoog. "Het is veel bespreekbaarder geworden om erover te praten", constateert ze.  "Het is gemakkelijker om je kwetsbaar op te stellen als tegen geestelijke problemen aanloopt."

De oplossing tegen alle psychologische kwakzalvers op het internet heeft Najla niet, maar ze heeft wel een suggestie: "Het moet strafbaar zijn om jezelf psycholoog te noemen zonder BIG-registratie. Zo'n registratie krijg je alleen als je aantoonbaar je kennis en kunde op peil houdt met opleidingen en cursussen."