De hulp van Brabantse brandweereenheden om de Limburgse natuurbrand te bestrijden gaat niet ten koste van de brandveiligheid in onze eigen provincie. Dat zeggen brandweerwoordvoerders van de regio Midden- en West-Brabant en Zuidoost-Brabant. Toch spreekt burgemeester Jack Mikkers van Den Bosch zijn zorgen uit namens de Veiligheidsraad: "De grens van de capaciteit is bereikt."

"We zien met zo'n grote brand als nu in Limburg en het risico in de andere regio's dat de grens van de capaciteit is bereikt", zegt Mikkers namens de 25 veiligheidsregio's in Nederland. "Dan hebben we het over mensen, over brandweerauto's en de spullen die we nodig hebben."

Voor nu staan alle seinen nog op groen. "We zetten geen mensen in om te helpen als dat logistiek niet kan", zegt Wilbert Kleijer van de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. En zijn collega Ton Driessen uit Zuidoost heeft een zelfde geruststellende boodschap.

Als we met beide brandweermannen door de natuur lopen spreken ze over 'een kruitvat' en 'brandstof' dat overal op de grond ligt. Droge bladeren, takken die brandbaar zijn en struiken die uitgedroogd ogen. Een vlammetje of een stukje glas en de natuur staat in lichterlaaie. 

Driessen vertelt dat het bos in Limburg waar nu de grote natuurbrand is een tandje brandbaarder is dan de meeste natuurgebieden in zijn regio. "Daar gaat het om naaldbomen en wij hebben vooral loofbossen. Die naaldbomen zijn kwetsbaarder voor brand omdat er hars en olie in zit en de naalden droog zijn."

Hittestress
"Onze loofbomen hebben nog veel groen blad aan de takken en dat is gunstig", gaat brandweerman Ton verder. "Dat groen werkt als natuurlijke rem op het verspreiden van vuur. Wel merk je dat ook deze bomen last beginnen te krijgen van hittestress. Ze laten dan hun blad vallen, dat verdroogt en werkt dan als brandversneller."

Volgens de brandweerman uit Zuidoost-Brabant zit zijn regio nog niet in de hoogste gevarenzone. "Wij zitten nu in categorie hoog maar het kan nog naar zeer hoog." Dat hoogste stadium heeft de regio Midden- en West-Brabant inmiddels wel al bereikt. "Praktisch betekent dat we met nog meer voertuigen en materieel uitrukken dan bij lagere gevarenzones. In mijn regio zijn dat dan vier bluswagens, meerdere volgwagens en verkenningswagens, extra logistieke voertuigen en meer officieren van dienst", weet brandweerman Kleijer.

Zorgen Mikkers
Toch is niet iedereen gerust. "We zien met zo'n grote brand als nu in Limburg en het risico in de andere regio's dat de grens van de capaciteit is bereikt", zegt Jack Mikkers van de Veiligheidsraad, het overlegorgaan van de 25 veiligheidsregio's in Nederland. "Dan hebben we het over mensen, over brandweerauto's en de spullen die we nodig hebben."

"In bosrijke gebieden heb je andere soorten auto's nodig dan in een binnenstad van een gemiddelde stad in Nederland", aldus Mikkers. "Je hebt veel meer terreinauto-achtige auto's nodig. Die zijn niet overal beschikbaar."

Ieder uur controle
In alle regio's wordt ieder uur het weer in de gaten gehouden. Zo wordt gekeken naar de luchtvochtigheid, wind en temperatuur. "Een hoge luchtvochtigheid, waardoor je snel gaat zweten, dempt een brand", vertelt Ton, die in Venray heeft geholpen bij de bestrijding van de natuurbrand.

"Dat zag ik in Limburg gebeuren toen er onweer werd verwacht. Die regen kwam niet, maar de vochtigheid steeg wel en de brand werd beheersbaarder. Helaas ging het ook meer waaien door het onweer en dat werkt juist weer averechts. Dat geeft het vuur zuurstof waardoor het juist oplaait."

Beide brandweermannen hebben een tegenstrijdig advies wat betreft signaleren van natuurbranden. Ton uit Zuidoost roept juist op de verkoeling op te zoeken in de bossen want hoe meer mensen, hoe meer kans dat brand wordt ontdekt. Zij collega Wilbert uit Midden-West heeft juist een voorkeur voor rustige bossen. "De mens veroorzaakt de meeste branden. Die kunnen een barbecue houden, een peuk weggegooien of glas en blik. Dit zijn allemaal brandrisico's dus wat mij betreft mag het lekker rustig blijven in de bossen."

Cijfers Zuidoost-Brabant
Of er nou ook meer bosbranden zijn de laatste jaren vinden de mannen moeilijk te zeggen. Rondom Eindhoven waren tot nu toe 109 natuurbranden, vorig jaar waren dat er 141 tot nu toe. In de jaren daarvoor waren dat er een stuk minder (2024: 9 en 2023: 54).

"In het begin van het voorjaar waren er relatief veel branden en soms ook behoorlijk groot", zegt Wilbert. "Omdat ik daarbij heb geholpen, staat dat nog helder op mijn netvlies."

Voor het eerst sinds de jaren vijftig was er bijstand van Europese brandweerkorpsen. "Ik heb het er vaker met collega's over gehad dat ik me niet kan herinneren eerder zulke heftige branden te hebben meegemaakt. Het gevoel zegt dus ja, maar op dit moment in het rustig in het westen van Brabant en dat hoop ik nog lang zo te houden."