Terwijl veel vakantiegangers naar Spanje trekken voor zon en warmte, reist een groep van vijftien Brabanders juist af om de zon te zien verdwijnen. Onder leiding van sterrenkundige Anton Valks van Sterrenwacht Halley hopen ze woensdag 12 augustus getuige te zijn van een totale zonsverduistering. "Je mag niet te veel kletsen, want voor je het weet is het voorbij", vertelt hij. De totale zonsverduistering duurt anderhalve minuut.
Aan de reis naar het Iberische schiereiland ging een flinke voorbereiding vooraf. De sterrenkundige bezocht de regio vorig jaar al om de ideale locatie voor de waarneming te vinden. Daarbij keek hij niet alleen naar de ligging binnen het pad van de verduistering, want de totale zonsverduistering is niet overal in Spanje zichtbaar. Ook hield hij rekening met de weersomstandigheden en met eventuele bergen die het zicht zouden kunnen belemmeren.
Bij die zoektocht kreeg hij hulp van mensen met een achtergrond bij het KNMI. "Zij hebben op basis van jaren aan onderzoek uitgezocht waar de kans op bewolking het kleinst is", vertelt Valks. Hun advies was duidelijk: hoe oostelijker, hoe beter. Daarom viel de keuze uiteindelijk op een locatie in het oosten van Spanje, bij het dorpje Morella.
De baan van de totale zonsverduistering loopt op 12 augustus onder meer over de Spaanse steden als Oviedo, Burgos, Zaragoza en over het eiland Mallorca. Alleen binnen die strook wordt de zon volledig afgedekt door de maan.
"Vanuit Morella gaan we op de dag van de zonsverduistering naar het meer Embalse de Santolea. Dat ligt op ongeveer anderhalf uur rijden." Hij heeft de reis zelf samengesteld. "Het is belangrijk om zulke mooie plekken in de reis op te nemen. Want mocht er toch bewolking zijn, dan hebben de mensen alsnog een hele mooie reis gehad."
De meeste deelnemers hebben al eerder een zonsverduistering meegemaakt. "Voor één deelnemer en mijn kleinkinderen wordt het de eerste keer. Zij gaan ook mee naar Spanje. Zo kunnen ze zien wat opa allemaal doet."
Aan de voorbereiding is volgens hem veel aandacht besteed. "Iedereen krijgt een speciaal T-shirt en een eclipsbrilletje mee. In Valencia doen we ook nog grote boodschappen. Bij het meer is geen supermarkt of iets dergelijks te vinden, terwijl we wel lang weg zijn."
"Een totale zonsverduistering is ontzettend bijzonder", vertelt Valks. "Het wordt voor anderhalve minuut donker. Dieren trekken zich terug en ook de temperatuur daalt." Wie goed kijkt, kan vlak voor de totaliteit de zogeheten 'aankomende vliegende schaduw' zien. "Die schaduw raast met enorme snelheid over het landschap en schiet zo over de bergen heen. Je moet dan heel goed opletten."
De sterrenkundige is inmiddels een echte ervaringsdeskundige. Dit wordt zijn elfde totale zonsverduistering. "Ik heb ze gezien in Egypte, China, Mexico en noem maar op. Iedere keer probeer je weer een plek te vinden waar het niet te druk is." Eén traditie houdt hij daarbij altijd in ere: de Nederlandse vlag gaat mee op reis. "Die steek ik bij elke zonsverduistering in de grond, zodat anderen kunnen zien dat we Nederlanders zijn."
