Een ingestorte flat, grote hopen puin, een neergestorte helikopter en een vliegtuigje. Wie niet beter wist, dacht dat zich in Tilburg een grote ramp had voltrokken. Maar hulpdiensten oefenen deze week met een realistisch rampscenario.

Een leegstaande flat in een Tilburgse woonwijk die op de nominatie stond om gesloopt te worden, is door de brandweer in een paar dagen tijd omgetoverd tot een rampplek. Overal liggen en hangen grote brokstukken. Onder het puin wachten echte mensen en poppen tot de Specialistische Technische Hulpverlening (STH) en het USAR-team (Urban Search and Rescue) hen bevrijden. Deze teams zijn gespecialiseerd in het zoeken naar en redden van mensen die onder ingestorte panden liggen.

"De slachtoffers zijn op een veilige manier in de puinberg verstopt. Het doel is om hen uiteindelijk te vinden en te redden. Dat is uiteindelijk de grote beloning. Maar om dat te bereiken, moeten ze door de hele berg heen, beton weghalen en de boel stutten", legt Patrick Smulders, landelijk coördinator STH, uit. Om de slachtoffers op te sporen gebruiken de teams camera's waarmee ze onder de brokstukken kunnen kijken. Ook de speurhonden lopen over de puinberg en blaffen als ze levende mensen ruiken.

Trainen voor rampen zoals Tarwekamp
Het trainen voor dit soort rampen gebeurt elk jaar en is volgens Smulders belangrijk. Zo noemt hij een oefening in Leeuwarden van een paar jaar geleden met een ingestorte flat. Een paar maanden later werd dat scenario werkelijkheid bij de zware explosie aan de Tarwekamp in Den Haag. "Wij proberen zo dicht mogelijk bij de realiteit te komen."

Die realistische aanpak brengt ook risico's met zich mee. "Wij proberen zo veilig mogelijk te werken, maar je ziet aan het gebouw nog betonblokken loshangen. Tegelijkertijd proberen we het zo realistisch mogelijk te maken. Dus de teams moeten continu blijven opletten. Ook lopen er meerdere veiligheidsmensen rond die alles in de gaten houden."

Terwijl de rookpluimen over de rampplek trekken, wordt er op het terrein succes geboekt. De helikopterpiloot wordt gered uit zijn benarde positie en met een brancard over de brokstukken naar beneden gebracht. Ook dit wordt zo realistisch mogelijk gedaan. De pop weegt namelijk zo'n tachtig kilo.

Nieuwsgierige buurtbewoners
Niet alleen voor de hulpdiensten is de rampplek spectaculair. Buurtbewoner Chris Boon kijkt zijn ogen uit. Hij woont op de vijfde verdieping van verzorgingshuis Koningsvoorde en volgt alles op de voet. "Ik zie van alles. Er komen mensen onder de grond vandaan en er zijn speurhonden bij geweest", vertelt hij enthousiast. "Tegen mijn zoon zei ik dat een klein vliegtuigje naar beneden was gestort. Later kwam er een helikopter en ook die stortte neer. Hij geloofde het natuurlijk. Maar daarna zei ik tegen hem dat het een oefening van de brandweer was."

Ook buurman Ton Wijdemans kijkt vanuit zijn woonkamer uit op de oefenlocatie. "Je ziet slachtoffers gered worden en hondjes die rondsnuffelen. Het is bijzonder om te zien wat het werk van die mensen inhoudt."