Wekelijks brengen mensen tassen en dozen vol spullen bij Kringloop Bergen op Zoom. Af en toe zit daar iets tussen dat de medewerkers van de kringloop voor een raadsel stelt. Deze keer leidde dat tot de ontdekking van een bijna honderd jaar oude set uit de duivensport.
"Deze week kregen we een kastje binnen, maar we hadden geen idee wat het was. Met Google Lens konden we achterhalen dat het een duivenklok is, die werd gebruikt voor wedstrijden in de duivensport. Deze komt uit de periode 1920 tot 1940, dus bijna een eeuw oud", vertelt Rob Schreurs van de kringloop.
In Nederland werden de eerste wedstrijden met postduiven gehouden in 1840. Toen de populariteit van de duivensport toenam, werden de eerste duivenklokken, of constateurs, gemaakt om te kunnen registreren hoeveel uur de duif onderweg was geweest en om te bepalen welke duif de winnaar was. In het kastje zit een uurwerk en een papierband waarop het tijdstip van binnenkomst van de duif werd geconstateerd.
Groot raadsel
Naast de duivenklok zat er ook een ander voorwerp in de binnengebrachte doos. "Een raadselachtig voorwerp, waar we wel even onderzoek naar moesten doen. Mijn collega Sylvia is er een halve dag mee bezig geweest om het uit te vogelen", vertelt Scheurs.
Volgens Google Lens vertoonde het sterke overeenkomsten met een ouderwetse kruisboog. "Maar dit object heeft een klem waarmee je het aan een tafel kunt vastmaken. Dat komt niet overeen met een kruisboog. Dus zijn we verder op onderzoek uitgegaan."
Ze deelden de foto met ChatGPT, dat opperde dat het een antieke kurkenperser kon zijn. "Daar hadden we ook onze vraagtekens bij. Toen we de connectie met de duivenklok legden, viel het kwartje: dit is een apparaat om de gummiring (een genummerd ringetje waarmee de aankomsttijd van de duif werd geregistreerd, red.) om het pootje van de duif vast te maken. Waarschijnlijk gemaakt tussen 1900 en 1920."
De gummiring deed in 1891 zijn intrede in de duivensport. Hierdoor hoefde men de duif niet langer mee te nemen naar het lokaal waar de wedstrijdtijden werden geregistreerd, maar alleen het kleine gummiringetje.
Complete set van een eeuw oud
"Deze objecten horen dus bij elkaar: het is een complete set", vertelt Rob. "Voor een liefhebber van de duivensport is dat natuurlijk een prachtige combinatie: een duivenklok én een ringentang uit het begin van de twintigste eeuw."
"ChatGPT schatte de waarde op zo'n 750 euro. Dat hebben we voorgelegd aan een expert, de eigenaar van het online museum voor duivenklokken. Die kwam tot een heel andere conclusie: ze zijn ongeveer 20 euro per stuk waard. Dus dat is de prijs die wij ervoor vragen." Hij lacht: "We hebben veel aan AI, maar je moet wel altijd kritisch blijven."
