Het kabinet noemt chipmachinefabrikant ASML van wereldbelang, en wil in de toekomst graag fors investeren in (microchip) techniek, zo staat te lezen in de Miljoenennota. Project Beethoven wordt aangehaald als succesvol voorbeeld van zo'n investering.
De Miljoenennota, met daarin de plannen van het kabinet voor het komende jaar, is dinsdagmiddag gepresenteerd. Er staat het nodige in over de investeringen die het kabinet wil doen op het gebied van techniek en innovatie, met een grote rol voor ASML.
Sleutelpositie ASML
Volgens het kabinet is chipmachinefabrikant ASML uit Veldhoven het meest zichtbare voorbeeld van een Europees bedrijf dat internationaal van groot strategisch belang is. De regering spreekt van een "geopolitieke sleutelpositie": als landen buiten de EU geen zaken meer kunnen doen met ASML, zijn de economische gevolgen groot. "De geopolitieke rol van de EU moet niet worden onderschat", zo valt te lezen in de Miljoenennota.
Investeren in bedrijven als ASML vindt het kabinet belangrijk. Het "verdienvermogen en de weerbaarheid van de Nederlandse economie" moeten worden versterkt, zo lezen we. Dat kan door met plannen te komen binnen de EU, maar ook op nationaal niveau. Project Beethoven, waarbij miljarden worden geïnvesteerd in de Brainport-regio, wordt genoemd als een goed voorbeeld hiervan.
Geld voor innovatie
Wat betekenen deze woorden concreet? Het kabinet trekt 3,3 miljard euro uit voor de oprichting van een Nationale Investeringsinstelling (NII). Hiermee kan de overheid privaat geld, dus van bedrijven, inzetten voor investeringen die het verdienvermogen van Nederland versterken.
Om innovatieve bedrijven die zich specifiek richten op technologische oplossingen voor maatschappelijke problemen te stimuleren, heeft het kabinet ook geld vrijgemaakt. Er komt een nieuw Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI). Kosten: 500 miljoen euro.
Ook is er vanaf 2031 jaarlijks 80 miljoen euro gereserveerd voor opleidingen in de microchipindustrie. Het kabinet verwacht een toename van internationale studenten in deze richting. Daarnaast komt er structurele financiering die universiteiten ondersteunt bij de vertaling van academische kennis naar nieuwe bedrijven.
Gevaar China
De grote economische afhankelijkheid van de Verenigde Staten en China wordt ook benoemd. Met name als deze afhankelijkheden worden ingezet als geopolitiek wapen, kan dat een probleem zijn. Dit zien we op dit moment bij de restricties die China oplegt aan de export van zeldzame aardmetalen.
Ook concurrentie vanuit China door goedkope producten kan een probleem zijn. Noord-Brabant is de Nederlandse regio die hier het meeste last van kan hebben, al benadrukt het kabinet dat dit nog meevalt. Van de tien meest getroffen regio's liggen er vijf in Duitsland. Noord-Brabant staat op plek 81 in deze lijst.
