Herinner jij je de laatste keer dat je met de hand een brief hebt geschreven of adressen op enveloppen neerpende? Vooral bij grote aantallen kon dit voor verkrampte vingers zorgen. Honderd jaar geleden had men hier al een oplossing voor: deze week dook bij kringloopcentrum Altena in Almkerk een Roneo No1 adresseermachine uit circa 1920 op.

“Wanneer dit soort items worden binnengebracht, is mijn eerste gedachte: jeetje, ik was vergeten dat zoiets ooit bestond”, vertelt bedrijfsleider Ruud Hoetmer. “We krijgen hier regelmatig oude spullen binnen, maar ik vind het elke keer weer fantastisch om uit te zoeken wat voor functie het ooit had.”

De adresseermachine, gemaakt door Roneo Limited in Londen, was zijn tijd ver vooruit. Met dit apparaat konden adressen worden afgedrukt op enveloppen en vellen papier. Eerst werd het adres op dun papier getypt. Dat papier werd vochtig gemaakt, strak gespannen over een metalen stempelframe en vastgezet.

Met de hand was foutgevoelig
Vervolgens draaide je aan een cilinder, waarna de inkt door de uitgesneden letters van het sjabloon rechtstreeks op de envelop of het papier werden gestempeld. “Zo kon je in een handomdraai talloze adressen afdrukken. Het was te tijdrovend en foutgevoelig om dit allemaal met de hand te doen. Je kunt het zien als een voorloper van de moderne technologie, want uiteindelijk werden dit soort machines vervangen door computers en printers.”

Hoewel de machine zwaar en degelijk oogt, is hij niet helemaal compleet: de schermkap ontbreekt. "We zien vaak dat verzamelaars juist op de compleetheid van zo’n machine letten", legt Ruud uit. "Zij willen het product het liefst met gebruiksaanwijzing en in de originele doos aanschaffen. Voor een interieurdesigner liggen de prioriteiten anders: die gaat vooral voor de aparte vormgeving en gooit de doos waarschijnlijk weg."

Net een museum
Kringloopcentrum Altena krijgt regelmatig oude spullen met een bijzondere geschiedenis binnen. “Dat komt vooral omdat Almkerk een dorp is”, legt Ruud uit. “Mensen hebben hier meer opbergruimte dan in huizen in steden, dus er belanden vaker bijzondere spullen op de zolders."

De collega die de nieuwe aanwinsten meestal uitpakt, noemt het elke dag een cadeautje. "Dit soort bijzondere items krijgen hier een plek in een speciale vitrine, zodat mensen de waarde ook beter kunnen zien. Onze kringloop zit in twee oude panden vol kleine kamertjes met spullen, bezoekers noemen het soms net een museum."

Verzamelwaarde
En voor welke prijs gaat zo’n adresseermachine over de toonbank? "Het is lastig om hier een standaard prijskaartje op te plakken. Voor verzamelaars ligt de waarde rond de 85 euro, maar een interieurontwerper biedt al snel 150 euro. Wij houden ons aan de verzamelwaarde. Mocht het maandenlang blijven staan, dan kan er altijd wat gedaan worden aan de prijs. Maar ik verwacht niet dat dat het geval zal zijn voor deze Roneo No.1."