Wie heeft er nog een ouderwetse witte Brabantse gazen muts uit de 19de eeuw op zolder liggen? Het Noordbrabants Museum in Den Bosch is er naarstig naar op zoek. De muts is een vast onderdeel op de Brabantse schilderijen van Vincent van Gogh zoals De aardappeleters. Het zou voor het museum veel betekenen als het de muts in het echt kan tonen op de tentoonstelling 'Van Gogh en de muts', die zaterdag opent.

Van Gogh was er goed in, mutsen schilderen. Tijdens zijn Brabantse periode, waarin hij veel boeren schilderde, was de muts vaak het lichtpuntje op zijn donkere doeken.

Conservator Helewise Berger van het Noordbrabants Museum denkt dat Van Gogh de muts heel belangrijk vond in zijn schilderijen: "Hij besteedde er veel aandacht aan, aan de muts. Op het schilderij Kop van een vrouw, een portret van Gordina de Groot, dat wij twee jaar geleden aankochten, beslaat de muts ongeveer de helft van het doek.”

Eeuwig mooi
Het was een mooi contrast, de donkere vrouwen op de schilderijen en de mooie witte mutsen. Van Gogh vond dat beeld van die vrouwen eeuwig mooi. Berger: "In zijn brieven schrijft hij dat de mutsen een schaduw werpen op het gezicht, omdat ze zo groot zijn. Ze werden van gaas gemaakt, waardoor je er doorheen kon kijken. Daarop werd dan vaak iets geborduurd. Dat gaf hij dan aan met allemaal kleine stipjes. Het was echt een uitdaging voor hem, maar hij kon het goed.”

Een muts voor rijk en arm
Daarom wil het museum heel graag een gazen muts in de collectie hebben. Eentje van voor 1900, toen ze nog veelvuldig gedragen werden door rijk en arm. "Voor de tentoonstelling 'Van Gogh en de muts' lenen we tijdelijk een muts van het Museum van Brabantse Mutsen en Poffers in Sint-Oedenrode, maar we zouden er graag zelf een aan de collectie toevoegen”, zegt de conservator. “Om het te bewaren voor de toekomst.”

Het museum doet een oproep aan Brabanders om op zolder en in oude dozen te zoeken. Ligt daar misschien nog zo’n mooie witte muts? Ook erfgoedverenigingen en heemkundekringen worden aangeschreven. Als de muts voldoet, dan zou hij nog op de komende tentoonstelling te zien moeten zijn. De tentoonstelling 'Van Gogh en de muts', met daarin zes werken van Van Gogh,  is vanaf 17 oktober een heel jaar te zien in het museum.