Oud-wielrenner Rini Wagtmans is vrijdag op 79-jarige leeftijd overleden. Eind jaren zestig en begin jaren zeventig had hij een korte, maar krachtige wielerprofcarrière. Hij won drie etappes in de Tour de France en droeg één dag de gele trui. Zijn carrière eindigde abrupt door hartproblemen.
Wagmans werd geboren op 26 december 1946 in Sint Willebrord. Het dorp waar hij zich zijn hele leven nauw verbonden mee voelde en sinds 2025 zelfs ereburger van was, maar waar zijn jeugd onstuimig begon. Zijn vader was alcoholist. "Hij verdiende 17,50 gulden per week en de helft werd verdronken", vertelde Wagtmans in 2023 aan Omroep Brabant.
Zijn moeder had kinderen bij meerdere mannen. Op de lagere school werd Wagtmans daarmee gepest. Zijn vader en moeder scheidden, waarna moeder met de noorderzon vertrok met haar nieuwe vriend. "Ik had meegeholpen met inladen, maar mocht niet instappen."
Ondanks dat hij in de steek werd gelaten, sprak hij met geen kwaad woord over zijn moeder. "Ze was een heel goed mens, maar heeft geen prettig leven gehad. Vrouwen hadden weinig tot niets te vertellen, mannen verdronken hun salaris wekelijks."
De witte bles
Dat 'de witte bles', een bijnaam die Wagtmans kreeg door zijn opmerkelijke witte kuif, uiteindelijk succesvol wielerprof zou worden, had hij naar eigen zeggen te danken aan zijn tante Koske uit Zundert. Door haar werd hij opgevangen na de scheiding van z'n ouders. "Ik vroeg of ik een nacht mocht blijven slapen, maar het zijn jaren geworden", blikte hij in 2023 terug. "Ze heeft me geholpen om te worden wie ik ben."
Op de fiets keek Wagtmans niet zo nauw, zo leek het tenminste. Hij durfde hard af te dalen en dat kwam allemaal door een goede voorbereiding. "Als ik het parcours in de winter had verkend, maakte ik een kleine aantekeningenlijst. 'Na 15 kilometer een scherpe bocht naar links, daar moet je met minimaal 70 kilometer per uur doorheen kunnen'. Dat onthield ik."
Wagtmans dacht dat zijn slechte jeugd had gezorgd voor het onbevreesde. Hij noemde die jeugd zelfs een "voorrecht": "In een moeilijke situatie ben ik meestal de beste. Er is niemand die mij van m'n stuk brengt."
Wagtmans was pas 26 toen hij in 1973 door hartproblemen moest stoppen. Een triest einde van zijn wielercarrière. Succes had hij daarna in de zakenwereld. Hij opende wielerspeciaalzaken en timmerfabrieken en kocht grond en vastgoed in Sint Willebrord. Daarnaast was hij korte tijd ploegleider in de wielersport. En hij ging vrijwilligerswerk doen in gevangenissen.
In 2019 zette hij een actie op om oud-profbokser Rudi Lubbers naar Nederland te halen. De bokslegende was met zijn vrouw in Bulgarije aan lager wal geraakt en kon dankzij de inzet van Rini Wagtmans naar Nederland komen.
Tot op hoge leeftijd bleef Wagtmans steun en toeverlaat voor jonge wielrenners. In 2010 werd hij benoemd tot honorair consul in Kazachstan, een eretitel waar hij heel trots op was. "Dat een jongen uit Sint Willebrord, een man uit Brabant, hiervoor gevraagd wordt, is een eer voor ons allemaal", zei hij daarover. Hij was toen al adviseur van Astana, de wielerploeg uit Kazachstan.
'Ik had geen zin meer in leven'
Het grootste drama voor Wagtmans was niet het plotse einde van zijn wielercarrière, maar het overlijden van zijn vrouw Ria. "Toen mijn vrouw stierf, was niets me meer iets waard. Ik had geen zin meer in leven. Ik had het echt gezien."
Uiteindelijk kwam hij via Facebook in contact met Vera, met wie Ria bevriend was. Ze hadden zelfs het plan om samen te gaan wonen in Florida. Afscheid nemen van zijn vertrouwde Sint Willebrord zou hem dan wel lukken, schatte hij in. "Opnieuw punten en komma's zetten. 90 tot 95 procent van de spullen moet weg", zei hij over zijn eigen inboedel.
Wagtmans vertelde dat hij na z'n dood herinnerd wil worden als iemand die "z'n best heeft gedaan". Zijn as - Wagtmans wil gecremeerd worden - moet in ieder geval niet bewaard blijven. "Die moeten ze maar uitstrooien. In de kerktoren klimmen en laat het maar over Willebrord waaien."
Bekijk het gesprek met Rini Wagtmans uit 'KRAAK. vraagt door' uit 2023 via Brabant+.
