Bij Kringloopcentrum Altena in Almkerk ligt deze week een vintage schaakset in de vitrine. De karakteristieke schaakstukken brengen meteen warme jeugdherinneringen terug, waarin ik met mijn vader aan het schaken ben. En als ik weer eens schaakmat ben gezet, speel ik met ze verder in mijn eigen fantasiewereld. Want ik ben dol op hun verfijnde gezichtjes en gedetailleerde kleding. 

De prachtige, statige koningin, de ietwat strenge koning, de hooghartige loper en het stijgerende paard dat zo weg kan galopperen: het zijn ware kunstwerkjes. 

Deze vintage set werd in 1970 gemaakt door de firma Homas uit Assen, een familiebedrijf dat veel houten speelgoed en spelletjes op de markt bracht. De Homas Ivora set heeft een middeleeuws thema, geïnspireerd op de mythische Keltische held koning Arthur, bekend van het magische zwaard Excalibur, de Ridders van de Ronde Tafel en zijn kasteel Camelot. 

Gezinsvermaak
In veel gezinnen stond vroeger standaard een schaakspel in de boekenkast. Niet alleen om mee te spelen, maar ook omdat een mooie set als deze heel decoratief was. Voor veel mensen roept de set dan ook herinneringen op aan een tijd waarin schaken een vast onderdeel was van het gezinsvermaak. 

De schaakstukken zijn compleet, zitten in de originele doos met vakverdeling, en bevatten zwarte en witte stukken. “Ik dacht even dat de koning er niet bij zat, maar die bleek stiekem verstopt onderin de doos”, lacht Jan-Willem Hoornstra, directeur van het kringloopcentrum. Jammer genoeg ontbreekt het schaakbord, constateert hij. 

 

Vroeger dacht ik dat de stukken van ivoor waren, al wist ik niet precies wat dat was, maar het woord klonk zo plechtig, geheel passend bij het schaken. Die gedachte zal gevoed zijn door de naam ‘Ivora’ op de doos. Want de schaakstukken zijn van kunststofcomposiet gemaakt.

Bruin oogje
De stukken zijn onbeschadigd, aan de onderkant zit rood vilt. En ze zijn enigszins verzwaard met lood, voor een goede stabiliteit tijdens het spel. Enkele vertonen wat zichtbare vlekken. “Het is wat viezigheid, je kan het er met de nagel wel afkrabben. Ze hebben in de loop der jaren wat stof gehapt”, geeft Jan-Willem aan.

Eén van de lopers heeft een bruin oogje. “Ja, die heeft heel wat meegemaakt in z’n leven”, grapt hij verder. Hij beaamt dat de loper inderdaad een tikje chagrijnig kijkt, misschien komt het door zijn levensverhaal. “De pionnen zijn ook mooi, ze hebben zo’n helmpje op, een cape om en een handtasje vast”, wijst Jan-Willem. 

De vintage set staat voor 65 euro in de vitrine bij Kringloopcentrum Altena, te wachten op een volgende eigenaar die hem een liefdevol thuis kan bieden.