Weduwen en weduwnaars van oud-militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en van ambtenaren uit Nederlands-Indië krijgen alsnog compensatie voor achterstallig salaris uit de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1 februari 2027 kunnen ze een uitkering aanvragen. Het kabinet stemde vrijdag in met de regeling.
Het kabinet trekt 50 miljoen euro uit voor de regeling. Daarmee komt het tegemoet aan een wens die al jaren leeft binnen de Indische en Molukse gemeenschap. Vorig jaar werd op initiatief van BBB besloten om een aparte regeling op te zetten voor weduwen en weduwnaars die eerder geen aanspraak konden maken op een vergoeding.
Aanvulling op Backpay
De regeling is een aanvulling op de Backpay-regeling uit 2015 (backpay is Engels voor achterstallig loon). Die was bedoeld voor oud-ambtenaren en oud-militairen van het Nederlands-Indisch gouvernement die tijdens de Japanse bezetting geen of niet hun volledige salaris kregen.
Minister Mirjam Sterk (CDA), die over oorlogsgetroffenen gaat, noemt de regeling een vorm van rechtsherstel: het alsnog rechtzetten van onrecht. Tegelijk zegt ze dat het leed uit het verleden niet weg te nemen is. Wat de betrokkenen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog is overkomen, kan volgens haar nooit worden teruggedraaid.
Roep om daden
Het onderwerp ligt gevoelig binnen de Molukse gemeenschap. Toen premier Rob Jetten eerder dit jaar excuses aanbood voor de manier waarop Molukkers na hun komst naar Nederland zijn behandeld, klonk ook de roep om concrete vervolgstappen.
De Tilburgse Marjet Pals vertelde toen aan Omroep Brabant dat erkenning belangrijk is, maar dat woorden alleen niet genoeg zijn. Als voorbeeld noemde ze precies zo’n regeling voor weduwen van KNIL-militairen. “Nu moeten er nog meer stappen volgen om te laten zien dat dit niet opnieuw een loze kreet is naar ons”, zei ze.
Geen geld voor erfgenamen
Volgens het kabinet is de uitvoering van de regeling ingewikkeld. Er is geen volledig archief waaruit direct blijkt wie precies recht heeft op een vergoeding. Daarom moet voor iedere aanvraag apart onderzoek worden gedaan.
Dat is ook de reden dat er geen regeling komt voor erfgenamen van weduwen en weduwnaars die al zijn overleden. Verschillende Indische belangenorganisaties wilden dat wel, maar volgens het ministerie is dat in de praktijk niet uit te voeren.
Aanvragen vanaf februari
De Sociale Verzekeringsbank gaat de regeling uitvoeren. Vanaf 1 december komt er meer informatie over de voorwaarden. Aanvragen indienen kan vanaf 1 februari 2027.
Voor veel families is de regeling opnieuw een vorm van erkenning, voor een geschiedenis die ruim tachtig jaar na de Tweede Wereldoorlog nog altijd doorwerkt binnen de Indische en Molukse gemeenschap.
