Zaterdag is het 81 jaar geleden dat Japan capituleerde. Daarmee kwam er officieel een einde aan de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden, en aan de bezetting van Nederlands-Indië. Ter voorbereiding op die herdenking klonken woensdag voor het eerst ooit krontjongklanken over de daken van het Bossche centrum. De traditionele Indonesische muziek werd gespeeld door de beiaardier van de Sint-Jan.

Aan de voet van de kerktoren verzamelt zich woensdagochtend een kleine delegatie mensen met Indonesische roots. Zachtjes zingen ze af en toe mee met de klanken van de kerkklokken.

'Meer aandacht voor de herdenking'
"Ik heb een heel boek met krontjongliedjes aan Joost, de beiaardier, gegeven en het is geweldig om die bekende liedjes nu op deze manier te horen", vertelt Anneke Schults. Zij is oud-voorzitter van herdenking oorlogsslachtoffers Nederlands-Indië (HONI) en bedacht het idee om de muziek door beiaardier Joost van Balkom te laten spelen op de Sint-Jan.

 

"Op 15 augustus komen er altijd zo'n 350 mensen bij elkaar bij het herdenkingsmonument in de tuin van het zorgcentrum Park Grevelingen in Den Bosch. Het is mooi dat er nu op deze manier met de muziek wat meer aandacht is voor de herdenking van het einde van de oorlog in Nederlands-Indië", zegt ze.

Emotionele herinneringen
Voor Anneke is de muziek persoonlijk. Als 3-jarig meisje zat ze vier jaar in een Jappenkamp met haar moeder, terwijl haar vader moest werken aan de Pakanbaroe-spoorweg. "Het was een verschrikkelijke tijd, maar ik heb het overleefd, dankzij mijn positieve moeder. En als ik nu de krontjongmuziek hoor komen vooral de mooie herinneringen weer terug."

Ook voor beiaardier Joost van Balkom is het een bijzondere ervaring. "Ik had deze muziek nog nooit gehoord en zeker niet gespeeld", zegt hij hoog in de toren. "Het klinkt heel melancholisch op de klokken van de beiaard, heel anders dan de gamelanmuziek die ik wel ken vanuit Indonesië. Het geeft echt een gevoel van weemoed."

Iets te snel gespeeld
Dat Joost de muziek nog niet vaak gespeeld heeft, valt ook op bij Cissy Kluppell. Zij zit met wat vriendinnen op een terrasje aan de voet van de Sint-Jan te luisteren. "Hij speelt het een beetje snel", zegt een van de dames.

Na een telefoontje met Joost boven in de toren worden de liedjes Terang Bulan en Nina Bobo opnieuw ingezet, dit keer langzamer. De populaire Indonesische liedjes in krontjongstijl worden zachtjes meegezongen.

Voor Cissy brengt de muziek veel terug. "Het is heerlijk om dit weer te horen", vertelt ze. "Alle herinneringen komen boven, het waren natuurlijk moeilijke tijden toen mijn vader werd opgepakt, maar als ik dit hoor denk ik vooral aan de warmte van die tijd en de baboe. Het zijn herinneringen en die wis je niet zomaar uit. Mijn vader speelde in een band ook deze muziek."

Belangrijk voor de herdenking
HONI-voorzitter Otto Milar noemt het concert een mooie aanloop naar de herdenking. "Dit beiaardconcert met onze muziek is een hele mooie opsteker voor de herdenking van zaterdag", zegt hij.

"Er zijn twee miljoen Nederlanders die een achtergrond hebben met Nederlands-Indië, dus het is belangrijk om die geschiedenis en ook het einde van de oorlog door te geven. Het is geweldig dat hier nu voor het eerst deze muziek op de Sint-Jan te horen is."