Een tekst lezen, een voorwerp herkennen, zelf je weg vinden. Voor veel blinden en slechtzienden maakt de AI-bril van Meta deze alledaagse dingen weer mogelijk. De technologie voelt voor hen als een paar ogen en geeft meer vrijheid om dingen zelfstandig te doen. Toch plaatst Stefan Laureijssen van Visio, het expertisecentrum voor mensen met een visuele beperking, kanttekeningen. Want hoe veelbelovend ook, de bril is volgens hem niet voor iedereen dé oplossing.
De Tilburgse Laureijssen, zelf ook blind, werkt al twintig jaar met mensen die niet of weinig zien. Hij kent de enthousiaste verhalen over de bril met ingebouwde camera, luidspreker en slimme AI-functies. "Die verhalen komen vooral van mensen die graag nieuwe snufjes uitproberen", zegt hij. "Feit is dat iemand behoorlijk technisch onderlegd moet zijn om ermee om te kunnen gaan, want zo'n bril moet up-to-date worden gehouden."
"Maar de meeste mensen zijn helemaal niet digitaal vaardig", benadrukt hij. "Neem die oude buurvrouw, of je vader die niets met computers heeft. Op het moment dat een app niet reageert en de bril geeft geen antwoord, dan schiet het merendeel van de mensen die ik train in paniek en denkt: ik doe iets verkeerd. De bril verdwijnt dan al snel in de la, omdat die niet brengt wat ervan werd verwacht."
Of iemand echt baat heeft bij de bril, hangt af van de omstandigheden, aldus Stefan. "In sommige situaties kan hij heel nuttige informatie geven. Bijvoorbeeld in de supermarkt waar je op zoek bent naar een bepaalde zak chips, of bij een brief die gelezen moet worden. Maar als je op het station staat en wilt weten of de trein er is, terwijl er op dat moment een goederentrein voorbijkomt, dan heb je helemaal niks aan auditieve feedback. Je hoort dan ook niets en bent op dat moment eigenlijk dubbelblind."
Volgens de deskundige wordt de AI-bril momenteel neergezet als hét redmiddel voor blinden en slechtzienden. De verwachtingen lopen soms hoog op. "Wij krijgen soms de vraag, kan ik nu weer autorijden? En laatst gaf iemand aan dat hij al heel lang een ambulance wil besturen. Of dat mogelijk was met de Metabril? Dan maken wij duidelijk dat de bril iemand niet automatisch geschikt maakt om te rijden."
Stefan gebruikt de bril zelf niet. Hij ervaart er te veel onrust en prikkels door. "Ik was laatst in een restaurant. Het is absurd hoeveel rumoer je daar hoort als je ogen niet werken", zegt hij. "Je andere zintuigen staan voortdurend aan. Voeg daar een Metabril aan toe die tegen je gaat praten, en dan raak je echt overprikkeld."
