In Waalre worden woensdagavond voor de 82ste keer de Brabantse militairen en verzetsmensen herdacht die sinds de Tweede Wereldoorlog sneuvelden. Dat gebeurt met een bijeenkomst in de nieuwe kerk en kranslegging in de oude kerk, op het graf van de onbekende soldaat.  

De soldaat die daar ligt is niet helemaal onbekend. Het is Dick van Toor, student uit Eindhoven. Hij sneuvelde op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval. Samen met nog zeker 23 andere Brabanders. Van Toor staat symbool voor alle anderen die volgden in oorlogen daarna. 

Die Tweede Wereldoorlog vormde het startpunt voor deze herdenking. Een oorlog die terecht 'wereldoorlog' wordt genoemd, want de strijd woedde overal op aarde. Overal zaten Brabanders. Zoals matroos Cor Fritz uit Roosendaal. Hij was aan boord van de kruiser Java, net als stadsgenoten Jan Heeren en Johan Melsen.

Torpedo
Op 27 februari 1942 werden ze op de Javazee aangevallen door de Japanse vloot. De kruiser Nachi schoot een torpedo af en het Nederlandse schip verging. Cor, Jan en Johan  kwamen om, met nog bijna 500 andere opvarenden.

De verliezen waren die dag enorm. Marinier Arie Grootenboer uit Willemstad ging ten onder met vlaggenschip De Ruyter, en met hem nog 344 anderen.  

Veel verschillende rustplaatsen over de wereld
Nederlandse slachtoffers vonden hun laatste rustplaats op de meest exotische plekken. Antoon Adank uit Breda overleed als dwangarbeider in 1943 in Thailand. Jan Adriaanse uit Bergen op Zoom, stierf in 1946 en werd begraven in Tandjong Balai, op het eiland Karimoen. 

Arnoldus van Baalen uit Eindhoven crashte eind 1959 in een watervliegtuig in Nederlands-Nieuw-Guinea, in de Patipibaai bij Fak-Fak. 

Namenlijst in oude kerk Waalre
Hij is een van de velen die belandde op de namenlijst in de oude kerk in Waalre en het digitale monument dat enkele jaren geleden werd opgezet. Van hem is nog een foto bewaard. 

Onderzoek
"Inmiddels wordt 65 procent van het aantal slachtoffers in het monument met een gezicht in herinnering gehouden. Dat is boven verwachting. We gingen er bij het opzetten van het monument nog vanuit dat het bij ongeveer de helft zou blijven." 

Dat vertelt onderzoeker Frank van Doorn, hij werkt bij het BHIC (Brabants Historisch Informatie Centrum) in Den Bosch. De erfgoedinstelling bouwde het digitaal monument. Van Doorn en zijn collega's speuren nog steeds naar nieuwe informatie. 

Over bijvoorbeeld  Theodorus Deelen uit Tilburg is er weinig. Hij bezweek in 1945 in concentratiekamp Neuengamme. Er is geen enkele foto van hem.  

Over nieuwere generaties is wel veel bekend. Ze worden nog volop herinnerd. Mannen die omkwamen in Libanon, Bosnië en Afghanistan. De nieuwste naam op de lijst is Wolter van Thiel uit Rijen. Hij overleed in Mali in 2015. 

De herdenking in Waalre is een van de oudste van ons land. Momenteel worden er 2146 mannen en vrouwen herdacht die in Brabant waren geboren of woonden. 

Het BHIC heeft ook een bijzondere rol gekregen, vertelt Frank van Doorn. "We krijgen met enige regelmaat verzoeken binnen van verre familieleden die elkaar via informatie over een oorlogsslachtoffer hebben gevonden. Of veteranen van de NAVO- en VN-missies die contact zoeken met de ouders van gesneuvelde kameraden. Het doet ons goed dat we hierin kunnen bemiddelen. Ook in dat opzicht voorziet het digitale monument in een belangrijke behoefte."