De TikTok-trend 'Cat in the Hat' houdt de gemoederen onder jongeren flink bezig. Op griezelige beelden van het kinderboekpersonage worden 'volgende slachtoffers' genoemd. "Het elkaar bang willen maken is van alle tijden, maar de dynamiek is door internet enorm veranderd", zegt mediapedagoog Jacqueline Kleijer." Ze legt uit wat de trend betekent en wat ouders én hun kinderen kunnen doen.
Een enge versie van het bekende Dr. Suess-personage 'The Cat in the Hat' die door de straat loopt, op zoek naar zijn volgende slachtoffer. Het zijn griezelige beelden die voortkomen uit deze TikTok-trend. In Veghel heeft de trend de 13-jarige Joy doodsbang gemaakt, omdat er online beelden te zien waren waarop de kat haar tot het volgende slachtoffer benoemt. Deze spookverhalen zijn niets nieuws, maar met de komst van sociale media en AI is de impact aanzienlijk vergroot, signaleert Jacqueline.
Als mediapedagoog houdt Jacqueline zich bezig met dit soort trends en wat de impact ervan is op jongeren. Deze griezeltrend past dan ook in een lange lijn van spookverhalen. "Wij houden ervan elkaar bang te maken. Hoe vaak heb je vroeger wel niet gehoord: als je stout bent, neemt Sinterklaas je in de zak mee naar Spanje. De intentie hoeft daarbij ook zeker niet altijd slecht te zijn." Bij pubers is de impact van zo'n geintje alleen niet altijd duidelijk voor ze, schetst Jacqueline: "Het oorzaak-gevolgdenken is nog niet goed ontwikkeld."
Jacqueline snapt de aantrekkingskracht van de trend. “Stel je bent 14 en je kunt opeens via AI een eng beestje door de straat laten lopen. Dat is leuk. Je wil er een van je vrienden mee bang maken.” Tot zover het geintje, meent Jacqueline, jongeren plaatsen het vaak anoniem “Kinderen weten niet wie erachter zit. De impact die het online heeft is erg groot. Ook omdat iedereen de video's kan zien."
"Doelwit worden van zo'n video gebeurt vaak zonder toestemming", vertelt Jacqueline. Dat maakt de trend volgens haar zorgelijk. Zeker omdat er persoonlijke informatie in de video's gebruikt worden zoals woonplaats en een foto. "Een geintje is leuk, maar dit is bedreiging." De filmpjes gaan namelijk vaak gepaard met dreigende teksten zoals 'jij bent de volgende'. Ook het verspreiden van iemands gevoelige gegevens, zoals adres, naam en foto's, met als doel angst aan te jagen, valt onder doxing. Doxing is sinds 2024 strafbaar.
Hoe lang deze trend nog gaat blijven weet Jacqueline niet, maar ze benadrukt dat ouders en kinderen dit niet ‘zomaar’ moeten laten overwaaien. “Deze trends verdwijnen altijd wel weer. Dat is jammer, want het kan een mooi aanknopingspunt zijn om het eens met je kind te hebben over online veiligheid en wat de impact van dit soort trends zijn.”
Jacqueline roept ouders dan ook op om het met hun kinderen over de trend te hebben. “Leg daarin uit dat je het begrijpt. We hebben allemaal wel eens iemand bang gemaakt. Je moet in het gesprek iemand ook niet affakkelen, maar juist over de gevolgen van dit soort trends praten.”
Aan kinderen die een 'Cat in the hat'-video tegenkomen heeft Jacqueline ook advies: "Stuur het niet door, zo maak je het groter. Wil je zelf een video maken? Zet er dan altijd je naam bij. Zo weet degene die je bang wil maken dat de dreiging niet serieus is."
